Giá»i thiá»u
Ká» từ nÄm 2019, má»t nghiĂȘn cứu tá»ng quan vĂ phĂąn tĂch gá»p (meta-analysis) quy mĂŽ lá»n ÄÆ°á»Łc cĂŽng bá» trĂȘn TáșĄp chĂ The Lancet (má»t trong những táșĄp chĂ y khoa uy tĂn nháș„t tháșż giá»i) ÄĂŁ chá» ra má»t sá»± tháșt ÄÆĄn giáșŁn:
- Viá»c tiĂȘu thỄ Äá»§ cháș„t xÆĄ, Äáș·c biá»t lĂ cháș„t xÆĄ từ ngĆ© cá»c nguyĂȘn háșĄt, cĂł má»i liĂȘn há» máșt thiáșżt vĂ máșĄnh máșœ vá»i viá»c giáșŁm ÄĂĄng ká» tá»· lá» tá» vong do má»i nguyĂȘn nhĂąn, bao gá»m bá»nh tim máșĄch, tiá»u ÄÆ°á»ng type 2 vĂ ung thư ÄáșĄi trá»±c trĂ ng.
- CỄ thá», Äá»i vá»i má»i tÄng thĂȘm 15 gram ngĆ© cá»c nguyĂȘn háșĄt má»i ngĂ y (tÆ°ÆĄng ÄÆ°ÆĄng khoáșŁng má»t lĂĄt bĂĄnh mĂŹ nguyĂȘn cĂĄm hoáș·c má»t kháș©u pháș§n yáșżn máșĄch), nguy cÆĄ tá» vong sá»m giáșŁm tá»i 19%.
- Mức tiĂȘu thỄ cháș„t xÆĄ khuyáșżn nghá» tá»i ưu lĂ 25 Äáșżn 29 gram má»i ngĂ y.
BĂŹnh luáșn từ chuyĂȘn gia
VĂŹ sao thĂŽng tin nĂ y ÄĂĄng tin cáșy?
- Nguá»n gá»c uy tĂn: NghiĂȘn cứu nĂ y khĂŽng pháșŁi lĂ má»t thá» nghiá»m nhá» láș». ÄĂąy lĂ má»t phĂąn tĂch tá»ng hợp (gá»m 185 nghiĂȘn cứu quan sĂĄt vĂ 58 thá» nghiá»m lĂąm sĂ ng) vá»i hÆĄn 135 triá»u nÄm dữ liá»u ngưá»i từ gáș§n 40 nÄm qua. PhĂąn tĂch tá»ng hợp lĂ báș±ng chứng khoa há»c cĂł giĂĄ trá» cao nháș„t trong y há»c dinh dÆ°á»Ąng.
- TĂnh á»n Äá»nh: Má»i liĂȘn há» lợi Ăch sức khá»e nĂ y lĂ á»n Äá»nh vĂ liá»u lÆ°á»Łng phỄ thuá»c (tức lĂ cĂ ng Än nhiá»u cháș„t xÆĄ, lợi Ăch cĂ ng lá»n, cho Äáșżn ngÆ°á»Ąng tá»i ưu). Äiá»u nĂ y cá»§ng cá» tĂnh nhĂąn quáșŁ vĂ Äá» tin cáșy cá»§a káșżt luáșn.
TĂnh ứng dỄng thá»±c táșż lĂ gĂŹ?
- ThĂŽng tin nĂ y giáșŁi quyáșżt trá»±c tiáșżp má»t trong những váș„n Äá» dinh dÆ°á»Ąng phá» biáșżn nháș„t: ngưá»i trưá»ng thĂ nh háș§u háșżt Äá»u khĂŽng tiĂȘu thỄ Äá»§ cháș„t xÆĄ (trung bĂŹnh chá» khoáșŁng 15-20g/ngĂ y). NĂł cung cáș„p má»t mỄc tiĂȘu rĂ” rĂ ng vĂ dá» dĂ ng thá»±c hiá»n: TÄng cưá»ng cháș„t xÆĄ từ ngĆ© cá»c nguyĂȘn háșĄt lĂ má»t chiáșżn lÆ°á»Łc phĂČng ngừa bá»nh táșt hiá»u quáșŁ, chi phĂ tháș„p, vĂ cĂł thá» mang láșĄi lợi Ăch sức khá»e lĂąu dĂ i ÄĂĄng ká».
Hưá»ng dáș«n ĂĄp dỄng: ÄáșĄt má»c 25 gram cháș„t xÆĄ má»i ngĂ y
MỄc tiĂȘu lĂ ÄáșĄt Ăt nháș„t 25 gram cháș„t xÆĄ má»i ngĂ y, trong ÄĂł ưu tiĂȘn cĂĄc nguá»n từ ngĆ© cá»c nguyĂȘn háșĄt, Äáșu Äá» vĂ rau cá»§.
| HĂ nh Äá»ng thá»±c táșż: TÄng thĂȘm â 5-10g cháș„t xÆĄ | Thay Äá»i ÄÆĄn giáșŁn | Lợi Ăch sức khá»e |
| Bữa sĂĄng: ThĂȘm yáșżn máșĄch | Thay tháșż 1 pháș§n ngĆ© cá»c tinh cháșż báș±ng 1/2 chĂ©n yáșżn máșĄch cĂĄn dáșčt (khoáșŁng 4g cháș„t xÆĄ). | CáșŁi thiá»n tiĂȘu hĂła, á»n Äá»nh ÄÆ°á»ng huyáșżt, giáșŁm Cholesterol LDL. |
| Bữa trưa/tá»i: Äá»i tinh bá»t | Thay tháșż cÆĄm tráșŻng báș±ng 1/2 chĂ©n gáșĄo lứt, diĂȘm máșĄch (quinoa), hoáș·c thĂȘm 1/2 chĂ©n Äáșu lÄng/Äáșu Äen vĂ o mĂłn salad/sĂșp (khoáșŁng 7-8g cháș„t xÆĄ). | Cung cáș„p nguá»n nÄng lÆ°á»Łng á»n Äá»nh hÆĄn, no lĂąu hÆĄn. |
| Bữa Än nháșč: Chá»n háșĄt vĂ trĂĄi cĂąy | Än má»t quáșŁ tĂĄo cáșŁ vá» vĂ má»t náșŻm nhá» háșĄnh nhĂąn/Ăłc chĂł thay vĂŹ bĂĄnh quy/káșčo (khoáșŁng 5g cháș„t xÆĄ). | Bá» sung cháș„t bĂ©o lĂ nh máșĄnh, vitamin E, chá»ng oxy hĂła. |
| Uá»ng Äá»§ nưá»c | Uá»ng thĂȘm 1-2 cá»c nưá»c má»i khi báșĄn tÄng cưá»ng cháș„t xÆĄ Äá» cháș„t xÆĄ hoáșĄt Äá»ng hiá»u quáșŁ (trĂĄnh tĂĄo bĂłn). | GiĂșp cháș„t xÆĄ hĂČa tan hoáșĄt Äá»ng tá»t hÆĄn, há» trợ nhu Äá»ng ruá»t. |
TĂ i liá»u tham kháșŁo
- The Lancet: Carbohydrate quality and human health: a series of systematic reviews and meta-analyses.
- WHO: Dietary fiber and whole grains: health implications of increasing consumption.
- Harvard T.H. Chan School of Public Health: Fiber: The Secret to a Healthy Diet.
Äá» nháșn thĂȘm nhiá»u thĂŽng tin sức khá»e vĂ dinh dÆ°á»Ąng hữu Ăch, hĂŁy ÄÄng kĂœ thĂ nh viĂȘn táșĄi https://dangky.dinhduongus.com





